„Pożegnanie z Berlinem”, na podstawie którego powstał kultowy film „Kabaret” w reżyserii Boba Fosse, z Lizą Minnelli i Michaelem Yorkiem w rolach głównych, to historia o Niemczech w przeddzień dojścia Hitlera do władzy, ale to także niezwykle uniwersalna opowieść o przystosowującym się społeczeństwie, która w przerażający sposób staje się dzisiaj niezwykle aktualna.
Autor na nieco ponad dwustu stronach książki tworzy niezwykle klimatyczny obraz Berlina na początku lat 30. XX wieku. Oddaje atmosferę miasta, w którym z dnia na dzień pogłębia się bieda, bezrobocie i antysemityzm. Czyni to jednak w sposób niezwykle atrakcyjny: malując portrety ekscentrycznych – a przez to bliskich nam w swoich dziwactwach – ludzi, których napotyka na swojej drodze. Ich historie są soczewką, w której skupia się życie społeczne i polityczne miasta, kraju i Europy.
Huczna zabawa i hedonistyczne życia mieszają się tu z ubóstwem. Tymczasem wielka historia spokojnie i niepozornie zawłaszcza kolejne biografie.
Książka, choć nie jest autobiograficzna, została oparta o autentyczne doświadczenia Isherwooda, który przebywał w dekadenckim Berlinie i z którego wyjechał zaraz po dojściu Hitlera do władzy.
Dziś „Pożegnanie z Berlinem” – poza tym, że jest świetną literaturą – można czytać jako swoistego rodzaju przewodnik upadku dawnego porządku i prezentacje mechanizmów rozprzestrzeniania się zła.
Adaptacja i reżyseria: Monika Czajkowska
Czytają: Piotr Biedroń, Piotr Chys, Maria Kłusek
Piotr Biedroń – związany z Teatrem Wybrzeże od 2011 roku, absolwent krakowskiej PWST, gdzie kształcił się m.in. pod kierunkiem Jana Peszka. Szybko zajął ważne miejsce w zespole, tworząc role o dużej rozpiętości charakterów. Z powodzeniem wciela się zarówno w młodych idealistów, jak Cezary Baryka w Przedwiośniu, jak i bohaterów bardziej niejednoznacznych, czego dowodem są jego kreacje w Kto się boi Virginii Woolf?, Amatorkach, Kordianie czy Śmierci komiwojażera. Chętnie nadaje postaciom nieoczywiste rysy, unikając prostych interpretacji. Poza sceną angażuje się społecznie – podczas pandemii rozwoził obiady trójmiejskim seniorom. W wolnym czasie maluje, choć swoich prac na razie nie prezentuje publicznie.
Maria Katarzyna Kłusek – aktorka, absolwentka Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Zadebiutowała jeszcze podczas studiów w spektaklu Plath w reżyserii Katarzyny Kalwat w Teatrze Studio (2022). Laureatka nagrody „Arete” za debiut w Teatrze Polskiego Radia, dwóch nagród 42. Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi za rolę Matki w Koronacji oraz nagrody Festiwalu „Dwa Teatry” za rolę Halinki w słuchowisku Kanał (2025). Współpracowała m.in. z Teatrem Polskiego Radia, Teatrem Powszechnym w Radomiu i Och-Teatrem, łącząc pracę na scenie z działalnością w teatrze radiowym.
Monika Czajkowska – reżyserka, dramaturżka, dramatopisarka. Absolwentka Szkoły Filmowej w Łodzi, Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego oraz Szkoły Teatru Iwana Wyrypajewa. Realizuje doktorat na Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej w PWSFTviT w Łodzi.
Wykładowczyni Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, Akademii Teatralnej w Warszawie – filii w Białymstoku oraz Uniwersytetu SWPS w Warszawie. Zdobywczyni Nagrody Marszałka Województwa Pomorskiego za scenariusz i reżyserię spektaklu „Podejdź bliżej” oraz III Nagrody Publiczności w konkursie MONOTEATR #wdomu za monodram „Ofelia. Działanie(nie)będzie potępione”. Zwyciężczyni 34. Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży i półfinalistka 17. Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Jest laureatką Stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Kultura w sieci, Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Młoda Polska, Gdańskiego Stypendium Kulturalnego oraz Stypendium dla twórców kultury Województwa Pomorskiego. Jako reżyserka (i najczęściej także autorka scenariuszy i dramaturżka reżyserowanych spektakli) współpracowała z wieloma teatrami w Polsce. Ma na koncie sporo krótkich form audiowizualnych (zarówno autorskich, jak i wykonywanych na zlecenie), a także realizację dużego spektaklu plenerowego pt. „Tacy, którzy mogliby liczyć szczęście w latach”. Wyreżyserowała również teatr telewizji pt. „Królowa miłości”, który w dniu emisji premierowej zobaczyło 435 tys. osób i który zebrał bardzo dobre recenzje. Tworzy na styku teatru i filmu, swoje praktyczne działania poddaje refleksji teoretycznej.
